CĂNG THẢNG VÀ TỔNG LƯỢNG TÍCH TỤ
- Hoa Le

- Dec 16, 2025
- 3 min read
Mình thật sự biết ơn mỗi khi cha mẹ hoặc người chăm sóc các bạn nhỏ đặc biệt nhận ra được sự căng thẳng triền miên mà các con đang trải qua mỗi ngày, thậm chí là trong mỗi giây phút của cuộc sống, ở mọi nơi, với phần lớn mọi người.
Một nhóm vài trăm người tự kỷ ở Mỹ đã thực hiện một dự án có tên “Hiểu về não bộ người tự kỷ”, trong đó họ có tổng kết rằng người tự kỷ trung bình dành đến 50% thời gian trong sự căng thẳng, và trẻ tự kỷ càng lớn thì con số đó càng tăng. Chúng ta cũng biết càng ngày càng nhiều trẻ phát triển bình thường đến khoảng 2-3 tuổi thì mất dần các kỹ năng giao tiếp xã hội, xuất hiện những hành vi lặp đi lặp lại, rồi được chẩn đoán có rối loạn phát triển.
Các nhà nghiên cứu và các chuyên gia làm việc nhiều năm với trẻ đặc biệt đã giải thích sự căng thẳng hay thoái lui ở trẻ có rối loạn phát triển bằng HỌC THUYẾT TỔNG LƯỢNG TÍCH TỤ (The total load theory).
“Hãy tưởng tượng mỗi người chúng ta như một cái thùng. Cái thùng này có một dung tích nhất định, đại diện cho khả năng chịu đựng của chúng ta đối với các yếu tố gây căng thẳng và áp lực. Khi các yếu tố này tích tụ, chúng dần dần đổ đầy cái thùng. Một số người có thùng lớn hơn, có thể chịu đựng được nhiều hơn. Những người khác có thùng nhỏ hơn, dễ bị tràn hơn. Khi thùng tràn, các triệu chứng xuất hiện. Trong trường hợp tự kỷ, các triệu chứng này có thể bao gồm khó khăn trong giao tiếp xã hội, hành vi lặp đi lặp lại, và các vấn đề cảm giác.” – Trích trong sách Hành trình Vượt lên Tự kỷ của Patricia Lemer.
Quá trình học hỏi và làm việc với hàng trăm gia đình có trẻ tự kỷ, trẻ tăng động giảm chú ý, chậm phát triển, sang chấn phát triển... đã giúp chúng mình dần dần nhận ra những căng thẳng của trẻ đến từ 3 nguồn. Đầu tiên là những thách thức khó khăn của CƠ THỂ trẻ (rối loạn hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch yếu, quá tải độc tố, rối loạn ty thể, các vấn đề về phản xạ và cấu trúc cơ thể, rối loạn xử lý cảm giác). Thứ hai là MÔI TRƯỜNG, những người mẹ đã giúp con vượt qua tự kỷ trên thế giới đều cho rằng con của họ thiếu kết nối với thiên nhiên, ánh nắng mặt trời và sự tiếp xúc với thiên nhiên trong lành thật sự có thể giúp trẻ điều hòa cảm giác và cảm xúc, chưa kể đến tác dụng của chúng với hệ miễn dịch của con người. Ngoài ô nhiễm môi trường, một nguồn gây căng thẳng lớn khác cho trẻ là việc sử dụng màn hình và bị bao vây bởi các thiết bị thông minh hàng ngày. Rất nhiều thay đổi chúng ta có thể thực hiện để làm cho môi trường bên trong gia đình, trường học và xã hội thân thiện hơn với cơ thể và hệ giác quan đặc biệt của trẻ, giúp trẻ bớt căng thẳng.
Cuối cùng và điều quan trọng nhất chính là các MỐI QUAN HỆ, sự hỗ trợ tinh thần đến từ cha mẹ và những người xung quanh trẻ. Khi Gánh Xiếc mới mở cách đây 8 năm chúng mình đã nghĩ rằng chỉ cần chơi rồi dạy trẻ là đủ giúp chúng vượt qua rối loạn phát triển, và đã có những trẻ nói rất tốt chỉ sau 6 tháng chơi trong phòng chơi, nhưng những hành vi căng thẳng của chúng không thay đổi nhiều. Mỗi đứa trẻ như một cây non lớn lên trên một mảnh đất là gia đình, đất thực ra cần được chăm sóc nhiều hơn nếu cái cây muốn phát triển đầy đủ. Và những đứa trẻ đã vượt qua được những thách thức của rối loạn phát triển ở Gánh Xiếc đều là những cái cây được sống trên những mảnh đất bình yên, nơi cha mẹ của chúng tìm được sự an vui.
Để tri ân những cố gắng của tất cả những cha mẹ, giáo viên hết lòng vì thành công và hạnh phúc của trẻ đặc biệt, Gánh Xiếc thực hiện chương trình Đồng hành Toàn diện, Vững bước An vui gồm 3 khóa học: Thấu hiểu Nội Tâm, Trị liệu Chơi, Trị liệu Y sinh, đóng góp một phần nhỏ cho cộng đồng bằng những hiểu biết và kinh nghiệm của mình. Các khóa học này đã và đang được diễn ra hàng tháng trong năm 2025.
Mong được chào đón các bạn.
Hoa Le




Comments